te voet naar Santiago de Compostela

Dag 71 - 10 juni - 29km

J:

We zijn in het enige hotel van Lectoure geland, een chique tent. Toen we aankwamen moesten we onze licht bemodderde bergschoenen meteen inleveren, over de rugzak ging een vuilniszak om het hotel netjes te houden. Over een brede trap met zachte loper stegen we op onze stinkende kousenvoeten omhoog naar de kamer met bad. Helaas konden we niet genieten van het zwembad en de uitgebreide tuin, want aan het eind van de middag onweert en regent het flink. Wat heerlijk om hoog en droog in een hotelkamer naar de donder te luisteren en niet in je tentje hoeven te zenuwen.

Voor het eten kleden we ons zo netjes aan als kan, dat betekent een daarvoor schoongehouden loopbroek en loopshirt, onze schoentjes (Crocs) lijken op plastic klompen, niet echt deftig. Wat schetst onze verbazing als we niet eens het slechtst geklede stel zijn, men zit in T-shirt en vrijetijds broek. Het eten is verrukkelijk, wat kan dat goed hier.

Vandaag door golvende heuvels met graan en koolzaad gelopen. Veel langs de weg, maar dit departement heeft geïnvesteerd in looppaadjes langs die wegen en bomen geplant, zodat je over 10 jaar in de schaduw loopt. Dat was vandaag ook wel handig geweest, want het was drukkend warm. Echt van dat zomerse weer in de Midi. Door de cypressen waan je je trouwens soms in Toscane.

Aan het eind van de ochtend vonden we op deze zondag een open supermarktje. Als tussendoortje kochten we voor ons tweeën 2 bananen, 2 appels, een halve liter kwark en een liter druivensap. Je blijft eten en vooral drinken zonder dat het echt genoeg is.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 71: 1913 km. (nu in: Lectoure)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 72 - 11 juni - 30km

R:

In de mist daalden we van de heuvel af waar Lectoure op ligt en de hele ochtend liepen we in een waas. Toch was het landschap mooi: zacht heuvelend, bedekt met grote graanvelden, blauwe knoflookakkers of gras. De beekdalletjes zijn bebost en soms modderig. Lieflijk landschap.`s Middags werd het warmer. We hadden er zin in en al om 3 uur liepen we Condom binnen, na 30 km.

In de kerk speelde het orgel. In een hoek was een accueil pèlerin ingericht, met foto`s en een vrijwilliger(altijd een oudere ex-pelgrim) die een stempel gaf. Niet nadat we op een bankje tegenover hem hadden plaatsgenomen en over de tocht hadden gepraat. Hij leek oprecht ontroerd toen wij lopend uit Nederland bleken te komen. Met zorg drukte hij de stempels in ons boekje.

Tussen zijn foto`s stond de afstand genoemd die ons nog van Santiago scheidt: 1006 km. En toen, zittend in die enorme kathedraal, terwijl het orgel speelde, drong het besef tot ons door dat we al op tweederde zijn, dat het eind, hoe ver ook nog, in zicht komt. Dat onze tocht, die zo bijzonder is, waar we tevoren zo lang naar uitkeken, eens zal eindigen. Onze tocht waar we nog meer van genieten dan we tevoren vermoedden. We voelen ons los van thuis. Denken aan weinig: de kinderen, maar verder niets. Er zijn geen grotere muizenissen dan: waar kunnen we brood kopen, vinden we een plekje voor de tent? En zittend in die kerk pinkten we een traantje weg.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 72: 1943 km. (nu in: Condom)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 73 - 12 juni - 33km

R:

Condom was druk, vol met auto`s, blij dat we er weg gingen. We liepen aanvankelijk in de mist, maar toen al was het warm en drukkend. Het landschap golft wat, af en toe een boerderij of tweede huis. Magnifieke buitenhuizen hier: vaak opgeknapte oude boerenhoeves, met enorm gazon, meerdere zitplekken en wijds uitzicht.

Langdurig liepen we door wijngaarden. Een man aan wie ik water vroeg zei dat ze voor de productie van Armagnac waren. Armagnac, de larme divine, gods traan. Een zacht, heerlijk drankje, sterk alcoholisch, doet wat aan cognac denken.

De laatste 7 km gingen over een oude spoorbaan. De rails waren weg, het grind lag er nog wel. Liep natuurlijk heel vlak en schoot lekker op. Halverwege passeerden we het oude stationnetje van Bretagne-d`Armagnac, midden in het niets en nu woonhuis. Het perron was nu terras, de klok hing er nog. Op een bruggetje van de oude spoorlijn, tegenover elkaar op de trottoirs ervan, zat een groepje bejaarden te keuvelen. Gezellig, pratend, lachend, hun kleine hondjes intussen rondsnuffelend. Zoiets lijkt typisch Frans. Onderling contact zonder poeha.

Frankrijk, waar bijna iedereen ons groet, waar de bakker ons bonne route wenst, waar de supermarkten hun prijzen nog in francs aangeven en de cassière verlegen lacht omdat ze ook wel weet dat er nu euro`s zijn, waar in elk dorp wel een bankje in de schaduw staat, naast de pétanque baan en onder de platanen. We zullen het missen, als we straks de Pyreneeën over zijn.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 73: 1976 km. (nu in: Eauze)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 74 - 13 juni - 20km

R:

Vandaag een uitgesproken luie dag. Maar 20 km gelopen. Dat zit zo. We hadden een schema gemaakt van Moissac tot aan de Pyreneeën. Zodanig dat we elke dag ong. 30 km zouden lopen en op een camping eindigen. Natuurlijk hoeft dat niet, je kunt ook bij een boer kamperen, maar dan mis je de douche. En na een dag door de warmte lopen ga je redelijk naar pelgrim ruiken. En als dat langer duurt durf je geen winkel meer in.

Dus een campingschema. Het had echter 1 zwakke plek: we moesten vandaag niet meer dan 20 lopen, naar Nogaro. Anders kwam het schema in de war. Er kwam nog iets bij. Al dagen waarschuwen de kranten over het weer vandaag: het zou fors gaan onweren, met windvlagen, hoosbuien, hagel. Gisteren nog ging een druivenoogst hier in de buurt verloren door hagel. Vandaag zou het echt gaan spoken. Geen weer om een tent op te zetten. Je begrijpt het natuurlijk allang: we zitten in een hotelletje en genieten op het balcon van de zon. Windstil. Niets aan de hand!

Langs de route liggen overal schriften. In kerken, in kapelletjes, op allerlei bijzondere plaatsen. Daar schrijven passerende pelgrims in. Van alles. Veel geloofsuitingen: Heer, dank voor...., schenk genezing aan..., steun mij bij....., enz. Of meer spiritueel: deze eenzame kapel geeft mij kracht bij....., ik voel me gesterkt in......, ik wens allen die na mij komen de energie die nodig is voor.... Maar ook: laat die pijn in mijn rechter lichaamshelft eens ophouden. Of: handig dat ik hier kon schuilen, want het regent. Tot zelfs: Dieu, het wordt niks met die Sarkozy! Meest Fransen, sommige Duitsers, een enkele Nederlander.

Het stierenvechten is niet puur Spaans: we passeerden een paar arena`s die hiervoor bestemd zijn. Elke 3 jaar worden de Franse torero-kampioenschappen gehouden. Er is wel een belangrijk verschil met Spanje: het dier wordt niet met wapens bestreden, wordt niet verwond. Men springt, men haalt atletische capriolen uit, men is elegant, dapper, maar niet wreed.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 74: 1996 km. (nu in: Nogaro)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 75 - 14 juni - 28km

J:

Gisteren geen onweer, vandaag wel, geeft alleen wat regen op de camping. Het kan hier overigens wel geweldig tekeer gaan, soms liggen oude eiken dwars over het pad. De route is vaak erg modderig. Ruud houdt daar niet van en probeert zijn schoenen droog te houden, ik sop er op den duur gewoon doorheen.

Eenmaal ben ik bang dat het zelfs mijn bergschoenen in zal lopen, het gaat net goed. De meeste mensen lopen op lage schoenen. Behalve dat de modder er dan wel in loopt, heeft het nog groter bezwaar, je kunt ze niet verzolen, dus als het profiel versleten is moet je nieuwe schoenen kopen. Wij zijn heel tevreden met onze lichte, stevige en toch soepele schoenen. Helaas is mijn lichtblauwe kleur met gele accentjes verdwenen en vervangen door modderkleuren, soms rood, vaak grijsbruin en ook weleens zwart.

Het landschap was vandaag niet om over naar huis te schrijven, vrij vlak, bosjes en eendenfokkerijen. Er waren geen dorpjes onderweg, dus geen winkeltjes of cafe's. Gelukkig had iemand daar wat op bedacht, naast zijn huis stond een grote bank met opwekkende spreuken (hou de moed erin en zo), verse bloemen, water, wandelstokken en een stempel voor in het stempelboekje. Het schijnt dat de maker hiervan elke dag zelf op de bank zat en babbelde met de voorbijkomende pelgrims. Helaas is hij 14 dagen geleden overleden, 93 jaar oud. Wij zijn daarentegen nog springlevend en marcheren vrolijk verder.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 75: 2024 km. (nu in: Aire-sur-l'Adour)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 76 - 15 juni - 34km

R:

Eerlijk gezegd: het was vandaag wat saai. We liepen tussen grote akkers op lange rechte grindwegen, met af en toe een bosje, af en toe een boerderij. Alsof je door de polders loopt. Eigenlijk is het al dagen wat saai, het landschap is niet opwindend en we verlangen naar afwisseling.

Toch was er een verrassing: anderhalf uur na vertrek uit Aire-sur-l`Adour, lopend over de hoogvlakte, zagen we opeens de Pyreneeën liggen. We zagen ze helder liggen, ook de hogere toppen vrij van wolken, wel met sneeuw. We meenden de Vignemale en het Cirque de Gavarnie te zien liggen. Allemaal zeer vertrouwd aangezien we er jaren geleden langs liepen.

We eindigden op een camping die bij een gîte ligt. Een grasveldje aan de achterkant waar niemand komt, en we rustig en gezellig ons potje kunnen koken. Er slaapt 1 andere persoon, een vrouw, die in een hangmat ligt, rugzak en schoenen eronder, met een stuk plastic er overheen.

Ons potje: macaroni met saus, broccoli en tomaten, gebakken spekjes. Vooraf een (kant en klare) salade met schapenkaas. En dit alles overgoten door een Medoc wijntje. Niemand hoeft medelijden met deze 2 pelgrims te hebben, zij zorgen goed voor zichzelf!

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 76: 2058 km. (nu in: Arzacq-Arraziguet)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 77 - 16 juni - 29km

R:

Aan het begin van de middag, toen de behoefte het grootst was, passeerden we in het dorpje Pomps een winkeltje. Nou ja, een grote boerenschuur, meer dan 100 jaar oud vertelde de boerin, waar je iets kon drinken, eten, ook slapen. Het was een kruidenierswinkel in een boerderij, de enige in de wijde omtrek. Lange banken konden vele pelgrims bevatten, hetgeen wel gebeurde. S`il pleut, zei ze. Zoonlief reed met de camion rond om te venten in de omgeving.

Zoals gezegd, de behoefte was groot. Per persoon een bakje kwark met aardbeien, toen nog een, een grote koffie voor de een en Lipton ice voor de ander, een appel, nog een appel, nog een yoghurtje, en tenslotte een pak bastogne-koekjes. Een uurtje daarvoor hadden we geluncht en daarbij een heel brood opgegeten, met worst en camembert. Denk niet dat we dan vol zitten. Nee. Denk eerder aan een bodemloze put. We stoppen niet met eten omdat we verzadigd zijn; dat gevoel hebben we al weken niet gehad. We houden op met eten, tja, we moeten maar weer eens verder, het brood is op.

Het was best wel weer mooi vandaag, geen platte akkers maar graslanden met koeien, heuvelend, met oude boerderijen met typische puntige daken. Wat mij nu motiveert is het naderen van de Pyreneeën. Dinsdag zijn we aan de voet daarvan, in Saint-Jean.

We kwamen een man tegen die een paard meevoerde. Hij kwam uit Santiago. Dat wil zeggen, het was een Spanjaard. Hij was met zijn paard uit Cadiz naar Santiago de Compostela gelopen, en was nu doende vandaar naar Le Puy-en-Velay te gaan en verder naar Genève. In totaal 3000 km, evenveel als wij. Je babbelt met elkaar (ons 1e Spaanse gesprekje!), je voelt je even verbonden, je gaat weer je eigen weg.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 77: 2087 km. (nu in: Arthez-de-Béarn)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 78 - 17 juni - 30km

J:

Vandaag regende het soms hard, vaak zacht en heel soms was het droog. Net toen we aankwamen in Navarrenx scheurde de hemel open en nu zit ik in de zon en kan alles weer drogen.

De heuvels waar we doorheen lopen worden duidelijk steiler, de Pyreneeën komen dichterbij. Het is hier weer een veeteeltgebied, vind ik altijd gezelliger, bloemen in de wei, koeien die peinzend herkauwen.

Halverwege de dag kwamen we bij een abdij en hebben we weer een stempeltje gekregen. In Navarrenx wil Ruud ook graag een stempel, daarvoor moet hij een hele dienst uitzitten! Dat stempelen is een van de tradities van deze tocht. Thuis heb ik een stempelboekje, credential genaamd, gemaakt. Op zoveel mogelijk plaatsen laat je daar een stempel inzetten, met de datum erbij. Zo ontstaat het bewijs dat je deze pelgrimstocht hebt gemaakt. In Spanje zullen we een officieel boekje moeten kopen, je mag alleen in de hutten slapen met zo'n echte credential. In Santiago kun je als je wilt met het volgestempelde credential een oorkonde krijgen. Het lijkt de elfstedentocht wel!

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 78: 2117 km. (nu in: Navarrenx)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 79 - 18 juni - 35km

R:

Nou, dat was een aardige tippel vandaag. Ten eerste was het behoorlijk warm; een thermometer wees 29° in de schaduw aan. Ten tweede werkte het landschap ook niet mee, want het bestaat uit bolle heuveltjes met steile weilanden en dus ook venijnige stijginkjes. Niet hoog, wel steil en warm.

Bovendien konden we nergens water vragen en we hadden dus tekort. Dat maakt moe. Maar het was wel een erg mooie dag.

Overdadige plantengroei zoals de hele westelijke Pyreneeën die hebben. Heel oude eiken en beuken, met enorm dikke maar korte stam en neergedrukte takken. Dik, niet hoog, wel heel breed. Koeien op warme steile weiden. We liepen meest op kleine weggetjes, soms verhard. Niet veel verkeer, ook weinig huizen. Boerderijen uit eind 18e eeuw. En intussen de Pyreneeën breed in zicht en onder handbereik. Wolkenvrij, in de zon. Prachtig. Morgen bereiken we ze. Overigens lopen we nu in Baskenland en hebben alle plaatsen 2 namen. Saint-Palais bijv. heet in het baskisch Donapaleu.

Rugby is hier populair. We staan op een camping aan de rivier en aan de overkant is een veld, met de karakteristieke dubbele hoge palen.

Ontmoetten een pelgrim uit Konstanz (Bodenmeer). Hij was half april vertrokken en liep aanvankelijk 50 km per dag. Maar dat heeft hij moeten bezuren: hij kreeg pijn in beide liezen en liep nu strompelend, op pijnstillers. Hij had al 2 paar schoenen versleten. Hij was ontslagen, daarna was zijn hond doodgereden en omdat hij geen vrouw of kinderen had, had hij toen niets meer. Zei elektriciteit, water, gas, krant op en was naar Santiago gaan lopen. Zonder kaart, routeboekje, telefoon, liep maar. Je ziet vreemde klanten, maar je kunt natuurlijk over jezelf niet oordelen.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 79: 2152 km. (nu in: Saint-Palais)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.

Dag 80 - 19 juni - 32km

R:

Wederom een warm dagje, maar Jacobus schoof af en toe een wolkje voor de zon en deed er `s middags een fris windje bij. Dus al met al heel aardig, met mooi typisch pyreneeënlandschap: grote steile grasbobbels. De eerste waar we tegenop klommen had een kapelletje als bekroning, met een fenomenaal uitzicht op de bergen. Verder veel varens, hier ook heel gewoon. En zo kwamen we na een warme tippel aan in St-Jean-Pied-de-Port.

Dat zal velen weinig zeggen, ingewijden des te meer. Dit plaatsje ligt aan de voet van de Pyreneeën. Van hieruit maak je de oversteek naar Spanje. Hier zijn de aanlooproutes uit Tours, Vézelay en Le Puy samengekomen, hier verzamelt men zich voor de camino door Spanje. Vanouds een belangrijke plaats.

Toen we ons meldden bij de accueil pèlerin (de pelgrimsopvang) schrok ik. Wat een massa mensen! Allemaal jongelui, vers uit de trein, die kennelijk allemaal van plan zijn te doen wat wij ook gaan doen: naar Santiago lopen. Waar is de eenzaamheid van Noord-Frankrijk gebleven, waar we alleen Louis uit Mechelen ontmoetten? Waar voorbijgangers ons groetten, aanspraken, hielpen, dingetjes gaven. We zijn deel van een meute geworden. Wennen hoor. We zullen hier 1 dagje rust houden, want we moeten veel dingen doen.

Zoon Ynse heeft ons een pakket opgestuurd, maar La Poste was dicht. Altijd dicht! En indien open: één loket en een rij tot op straat.

Namen plaats aan een tafeltje in een restaurant, nadat ik de ober had gevraagd of het vrij was. Geen antwoord. Daarna eindeloos gewacht op de menukaart: niets. Jeannette gaat vragen of eten hier mogelijk is. Na een tijdje worden bestek en servet neergelegd, nogal ruw. Allang klaar met uitzoeken weer eindeloos gewacht. Toen waren we er zat van en zijn weggelopen en naar de overkant gegaan, alwaar heerlijk gegeten. Frankrijk is meestal een paradijs, maar soms niet.

Dit is het laatste plaatsje in Frankrijk. Op 20 april liepen we het land in, vroeg in het voorjaar en met nachtvorst. Op 21 juni verlaten we het, net in de zomer, in de warmte. Bijna 1700 km. Wat een immens land.

----------

Totaal aantal gelopen kilometers na dag 80: 2184 km. (nu in: Saint-Jean-Pied-de-Port)

Download (Santiago.kmz) de gelopen route voor Google Earth.